Badanie endoskopowe prawej jamy nosa – widoczne polipy w dnie oraz w przewodach nosowych.

Endoskop skierowany nieco do góry i głębiej – ponad małżowiną dolną widoczne polipy pomiędzy przegrodą nosa i małżowiną środkową.

Jeszcze wyżej w prawej jamie nosa – polipy otaczają ze wszystkich stron małżowinę środkową.

W widoku endoskopowym przez jamę ustną widać jak duży polip choanalny (wychodzący do nosogardła z lewego nozdrza tylnego uwypukla po stronie lewej podniebienie miękkie do przodu. Taka sytuacja może objawiać się również trudnością z połykaniem. Polipy w tym rejonie powodują również zmianę barwy głosu z uwagi na brak prawidłowej przestrzeni rezonacyjnej w jamach nosa i zatokach.

Film z badania endoskopowego Pacjentki.

Jakie leczenie można zaproponować?

Głównym problemem jest niemal całkowita blokada jam nosa polipami, co powoduje, że stosowanie miejscowe leków nie jest zbyt skuteczne. Nie będą one w stanie dotrzeć do większości polipów, przez co nie będą na nie wywierały swojego leczniczego wpływu.

Jeśli Pacjentka jest osobą ogólnie zdrową, bez obciążeń internistycznych można na początek zaproponować terapię doustną lekami sterydowymi, które rozprzestrzeniają się drogą krwi, co znacznie zwiększa zasięg ich penetracji do polipów. Potem kontynuacja leczenie w postaci miejscowej połączona z płukaniem jam nosa. Jeśli takie postepowanie będzie skuteczne i polipy będą się zmniejszały – można kontynuować. Jeśli nie – konieczne może być leczenie operacyjne usunięcia polipów i otwarcia zatok, głównie w celu odblokowania nosa i ułatwienia dostępu dla leków przeciwzapalnych do nosa.

Zauważył w gardle, że coś mu urosło, obawia się, że to nowotwór gardła, bo regularnie pali papierosy od wielu lat.

Zajrzałem do jego gardła i zobaczyłem, że między języczkiem podniebiennym, a lewym migdałkiem jest dość duża masa, która może być powodem dolegliwości Pana Waldemara (Ryc. 1).

Wykonałem badanie endoskopowe gardła, które widzisz poniżej na filmie.

Rycina 2. przedstawia schematyczne granice prawidłowych struktur gardła środkowego – migdałka podniebiennego, tylnej ściany oraz języczka podniebiennego. Na dole obrazu widać górną powierzchnię nasady języka. Między nią, migdałkiem lewym oraz języczkiem podniebiennym widać dużą torbiel, umocowaną szeroką szypułą do przyśrodkowej powierzchni migdałka.

Torbiel migdałka jest guzem łagodnym, który najczęściej nie wymaga leczenia i samoistnie ulega pęknięciu i opróżnieniu. Jest akumulacją wydzieliny, którą produkują gruczoły błony śluzowej migdałka. W tym przypadku konieczne jest jednak zabiegowe usunięcie torbieli z powodu jej dużej masy, która utrudnia połykanie, a gdyby urosła jeszcze bardziej może nawet wywołać duszność. Jej dolna część sięga aż do nagłośni.

W krótkim znieczuleniu ogólnym usunąłem torbiel wzdłuż powierzchni migdałka. Po kilku dniach nie było śladu po torbieli, ani po dolegliwościach Pana Waldemara. Oczywiście jako lekarz, a szczególnie laryngolog zaleciłem natychmiastowe zaprzestanie palenia papierosów i okresową kontrolę.

Obraz z endoskopu oglądamy bezpośrednio lub poprzez kamerę przesyłamy jest do monitora lub telewizora. W tym przypadku lekarz i pacjent mogą jednocześnie mieć widok z kamery endoskopu.

Badanie możemy rejestrować do celów archiwizacji w postaci zdjęć lub filmu oraz opisu. Jest to cenny materiał diagnostyczny, jak również szkoleniowy dla współpracowników i młodych lekarzy.

Badanie nie wymaga narkozy. Nie stosuje się znieczulenia w ogóle, lub stosuje się znieczulenie miejscowe, które nie jest znaczącym obciążeniem dla pacjenta.

Co umożliwia endoskopia?

Badanie endoskopowe ma dwa podstawowe zastosowania.

Po pierwsze umożliwia nieinwazyjną diagnostykę w głębi struktur głowy i szyi (gł. jama nosowa, a także krtań czy ucho). W sposób wyraźny może lekarz i pacjent obejrzeć niedostępne inaczej badaniu struktury.

Drugie zastosowanie to wykonywanie zabiegów operacyjnych przy użyciu specjalnie zaprojektowanych endoskopowych narzędzi chirurgicznych. Ich działanie jest kontrolowane przez operatora przy użyciu zestawu endoskopowego. Zakres możliwych zabiegów jest bardzo szeroki, poczynając od prostego pobrania wycinka do badania histologicznego, a kończąc na rozległych operacjach podstawy czaszki. Warto dodać, że wskazania i zalecenia odnośnie użycia instrumentarium endoskopowego są coraz szersze i częściej rekomendowane przez polskie i międzynarodowe towarzystwa naukowe.

Jakie są ograniczenia endoskopii?

Jak każda metoda, endoskopia, ma pewne sobie właściwe ograniczenia.

Po pierwsze – koszty. Dobrze wyposażony zestaw endoskopowy, który umożliwi nie tylko diagnostykę, ale też zabiegi, może kosztować od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych.

Po drugie – małe i ograniczone pole widzenia. Obraz, który na ekranie monitora zajmuje np. 1 metr kwadratowy, w jamie nosa ma pole powierzchni np. 0,5 cm kwadratowego. Wydzielina lub krew w jamie nosa może wypełnić ekran monitora i całkowicie uniemożliwić widoczność w polu operacyjnym. Kolejne generacje sprzętu starają się ograniczyć do minimum wpływ tych czynników, ale zawsze pozostaną one pewnym ograniczeniem w stosunku do operacji w polu otwartym.

Trzecim, może nieco mniej istotnym czynnikiem jest to, że pacjent po operacji endoskopowej powinien być kontrolowany przy pomocy sprzętu endoskopowego, bo tylko takie uwidocznienie operowanego regionu może zapewnić właściwą opiekę i kontrolę gojenia.